Woordenlijst 3D visualisatie
BIM (Building Information Modeling): gids
BIM (Building Information Modeling, of Bouwwerkinformatiemodel) is een werkmethodiek die een digitaal model van het gebouw creëert en beheert. Dat model bevat 3D-geometrie en informatie over elk element: materialen, afmetingen, kosten, fasen en onderhoud. Alle partijen in het project werken tijdens ontwerp, bouw en exploitatie in dat gedeelde model.
Wat BIM onderscheidt van een 3D-model
Een conventioneel 3D-model beschrijft vormen. Een BIM-model beschrijft objecten met betekenis: een muur weet dat hij een muur is, uit welke lagen hij bestaat, hoe hoog hij is, op welke verdieping hij hoort en wat hij kost. Wijzig je een raam in het model, dan worden plattegronden, gevels, doorsneden en hoeveelheden tegelijk bijgewerkt.
Daarom is BIM geen programma, maar een manier van werken. De programma's (Revit, ArchiCAD, Allplan, Tekla, Vectorworks) zijn tools om die manier toe te passen, en het open IFC-formaat maakt het mogelijk om informatie tussen die tools uit te wisselen.
In de praktijk: Render Fabrik is een studio voor 3D visualisatie voor projectontwikkelaars en architecten in heel Europa, met een offerte binnen 24 uur.
Belangrijkste onderdelen van BIM
- Informatiemodel: de geometrische en alfanumerieke database van het gebouw.
- Level of Development (LOD): geeft aan hoeveel detail en betrouwbaarheid elk element heeft, van een generiek volume tot het object zoals het is gebouwd.
- Common Data Environment (CDE): het platform waar modellen en documenten worden gedeeld en van versies worden voorzien.
- BIM Execution Plan (BEP): document dat rollen, formaten, naamgevingen en deliverables vastlegt.
- Standaarden: de ISO 19650-serie regelt het informatiebeheer in BIM-projecten.
De dimensies van BIM
| Dimensie | Wat het toevoegt | Waarvoor het dient |
|---|---|---|
| 3D | Geometrie van het model | Ontwerp, coördinatie, clashdetectie |
| 4D | Tijd | Planning en simulatie van de bouw in fasen |
| 5D | Kosten | Hoeveelheden en budgetten gekoppeld aan het model |
| 6D | Duurzaamheid | Energieanalyse, levenscyclus, CO2-voetafdruk |
| 7D | Onderhoud | Beheer van het gebouw tijdens gebruik (facility management) |
De nummering van 6D en 7D verschilt per land en auteur, maar het achterliggende idee is hetzelfde: het model verzamelt nuttige informatie gedurende de hele levensduur van het gebouw.
Voordelen van BIM
In het ontwerp
Architecten en ingenieurs van constructies en installaties werken in federated models. Clashdetectie vindt botsingen tussen een balk en een kanaal voordat de bouw begint, wanneer corrigeren nog goedkoop is.
Op de bouwplaats
Hoeveelheden komen uit het model, wat budgetfouten vermindert. 4D-planning helpt bij het organiseren van fasen, kranen en toegangen. De documentatie komt altijd overeen met de laatste versie.
In de exploitatiefase
De eigenaar ontvangt een model met informatie over installaties, garanties en onderhoud. In Spanje heeft de openbare aanbesteding steeds vaker BIM-eisen opgenomen, en veel private projectontwikkelaars eisen het al in hun projecten.
Meest gebruikte BIM-programma's
| Programma | Belangrijkste gebruik |
|---|---|
| Revit | Architectuur, constructies en installaties, zeer gangbaar in grote projecten |
| ArchiCAD | Architectuur, veel gebruikt door middelgrote bureaus |
| Allplan | Architectuur en engineering, sterk in constructies en civiele werken |
| Tekla Structures | Staal- en betonconstructies met een hoog detailniveau |
| Navisworks en Solibri | Coördinatie, modelcontrole en clashdetectie |
BIM en architectuurvisualisatie
Het BIM-model is een uitstekende basis voor visualisatie, maar het is niet direct een verkoopbeeld. BIM-modellen zijn bedoeld om te documenteren en meten: ze hebben vaak vereenvoudigde materialen, generiek meubilair en geen sfeer. Voor een fotorealistische render moet je het model voorbereiden:
- Exporteer de bruikbare geometrie (bijvoorbeeld van Revit naar 3ds Max of naar een realtime-engine).
- Optimaliseer meshes en verwijder elementen die niet zichtbaar zijn.
- Vervang materialen door realistische PBR-texturen.
- Voeg meubilair, beplanting, mensen en omgeving toe.
- Belicht, kadreer en render.
Het voordeel is dat de geometrie al exact is, zodat de render getrouw weergeeft wat er gebouwd gaat worden.
Van BIM-model naar render in een visualisatiestudio
Een visualisatiestudio ontvangt regelmatig Revit- of ArchiCAD-modellen en zet deze om in 3D-visualisaties van exterieurs, interieurs en video's voor de verkoop. Ze kunnen ook een interactieve virtuele maquette voeden, waarin de koper woningen en oppervlaktes kan bekijken. Ben je projectontwikkelaar of architect in Spanje, bekijk dan onze pagina over Spanje.
Veelgestelde vragen
Is BIM een programma?
Nee. BIM is een methodiek. Revit, ArchiCAD, Allplan en Tekla zijn programma's waarmee je in BIM kunt werken.
Wat is een IFC-bestand?
IFC (Industry Foundation Classes) is een open en neutraal formaat om BIM-modellen uit te wisselen tussen programma's van verschillende fabrikanten zonder de informatie van de elementen te verliezen.
Kun je renders maken op basis van een BIM-model?
Ja. De geometrie van het BIM-model dient als basis; daarna verbeter je materialen, voeg je omgeving en belichting toe en render je met engines zoals V-Ray, Corona, Enscape of Twinmotion.
Is BIM verplicht in Spanje?
De eis is toegenomen in openbare aanbestedingen en hangt af van elke aanbesteding en overheidsinstantie. In de private sector is het een beslissing van elke projectontwikkelaar, hoewel het steeds gebruikelijker wordt.